Rijden onder Invloed van Drugs — Gevolgen voor Uw Rijbewijs

Q: Welke drugs worden getest bij een verkeerscontrole?

De politie test bij een verkeerscontrole op cannabis (THC), cocaïne, MDMA/XTC, amfetamine, methafetamine en opiaten. De speekseltest geeft een eerste indicatie; bloedonderzoek in het ziekenhuis levert het definitieve bewijs.

Q: Kan ik mijn rijbewijs terugkrijgen na inbeslagname wegens drugs?

Ja, dat is juridisch mogelijk. Via een verzoekschrift bij het Openbaar Ministerie of een klaagschrift bij de rechtbank kunt u teruggave vorderen. De kansen hangen af van de gemeten concentratie, eventuele recidive en uw persoonlijke omstandigheden. Een gespecialiseerde advocaat kan uw zaak beoordelen en de procedure voeren.

Rijden onder invloed van drugs: de wet

In Nederland is rijden onder invloed van drugs strafbaar op grond van artikel 8 van de Wegenverkeerswet 1994 (WVW). De wet onderscheidt twee situaties: rijden terwijl u merkbaar beïnvloed bent door een stof (het zogenoemde gedragscriterium), en rijden met een bloedconcentratie die de wettelijke grenswaarden overschrijdt (het concentratiecriterium).

Sinds 2017 gelden in Nederland vaste grenswaarden voor drugsconcentraties in het bloed. Dit betekent dat de politie niet langer hoeft te bewijzen dat u zichtbaar onder invloed was — een bloedwaarde boven de grenswaarde volstaat als bewijs voor de strafrechter.

Welke drugs worden getest en wat zijn de grenswaarden?

Bij een verkeerscontrole gebruikt de politie een speekseltest als eerste screening. Reageert die positief, dan wordt u meegenomen naar het bureau of een ziekenhuis voor een bloedonderzoek. Dat bloedresultaat is doorslaggevend.

De wettelijke grenswaarden (bloedconcentratie) gelden voor de volgende stoffen:

THC (cannabis) — 3,0 µg/L
Cocaïne — 10 µg/L
MDMA (XTC) — 10 µg/L
Amfetamine — 25 µg/L
Methafetamine — 10 µg/L
Morfine / opiaten — 10 µg/L
GHB — 10 µg/L

Sit uw bloedwaarde boven de grenswaarde, dan staat de overtreding in beginsel vast — ongeacht of u zich normaal gedroeg in het verkeer.

Belangrijk: Een positieve speekseltest is geen definitief bewijs. Pas het bloedonderzoek bepaalt of u boven de wettelijke grenswaarde zat. Zorg dat u uw recht op inzage in de bloedanalyse uitoefent.

Wat gebeurt er direct na een positieve drugstest?

Zodra de politie een redelijk vermoeden heeft dat u onder invloed van drugs rijdt, kan zij op grond van artikel 164 WVW uw rijbewijs direct innemen. Dit heet de inhouding. Het verloop is doorgaans als volgt:

Speekseltest ter plaatse — positief resultaat geeft de politie grond voor verdere actie
Bloedafname — in het ziekenhuis of bureau; u heeft recht op een contra-expertise
Rijbewijs wordt ingenomen — de politie geeft een ontvangstbewijs; u mag niet meer rijden
Dossier gaat naar het OM — binnen 10 dagen beslist het Openbaar Ministerie over een formeel vorderingsbesluit

Neemt het OM geen beslissing binnen 10 dagen, dan moet het rijbewijs worden teruggegeven. Deze termijn is hard en dwingend.

Het vorderingsbesluit: wat nu?

Besluit het Openbaar Ministerie dat uw rijbewijs langer wordt ingehouden, dan vaardigt het een vorderingsbesluit uit. Daarmee wordt de inhouding formeel verlengd. U ontvangt hiervan een schriftelijke kennisgeving.

Tegen het vorderingsbesluit kunt u bezwaar maken via twee routes:

Verzoekschrift bij het OM — u vraagt het OM zelf om teruggave. Het OM beslist hierop. Wijs het OM uw verzoek af, dan staat de weg naar de rechtbank open.
Klaagschrift bij de rechtbank — op grond van artikel 552a Sv kunt u de rechter vragen uw rijbewijs terug te geven. De rechter toetst of de inbeslagname en voortzetting daarvan rechtmatig en proportioneel zijn.

Meer over deze procedure leest u in onze artikelen over het vorderingsbesluit en het klaagschrift indienen.

Strafrechtelijke gevolgen naast de rijbewijsinhouding

Het innemen van uw rijbewijs is een bestuurlijke maatregel — maar rijden onder invloed van drugs is ook een strafbaar feit. Dat betekent dat u naast de rijbewijsinhouding ook strafrechtelijk vervolgd kunt worden. Mogelijke strafrechtelijke gevolgen zijn:

Boete (OBM — ontzegging van de rijbevoegdheid bij de strafrechter)
Werkstraf of gevangenisstraf bij ernstige overtredingen of recidive
Ontzegging van de rijbevoegdheid (OBM) van 6 maanden tot meerdere jaren
Verplichte deelname aan het Educatieve Maatregel Alcohol en drugs (EMA) of een soortgelijk programma
Bij ernstige recidive: onderzoek naar rijgeschiktheid door het CBR

Bij een eerste overtreding met een lichte overschrijding van de grenswaarden valt de straf doorgaans mee. Bij recidive of bij combinatie van drugs en alcohol of bij een verkeersongeluk zijn de consequenties aanzienlijk zwaarder. Lees meer over rijbewijs kwijt na alcohol of drugs.

CBR-onderzoek: een extra risico

Naast de strafrechtelijke procedure kan de politie of het OM het CBR informeren over uw aanhouding. Het CBR kan dan een onderzoek naar uw rijgeschiktheid starten. Dit is een aparte, bestuursrechtelijke procedure die staat los van het strafrecht.

Als het CBR twijfelt aan uw rijgeschiktheid, kunt u worden verplicht tot een medisch onderzoek of een psychiatrisch onderzoek naar uw middelengebruik. In het ergste geval verklaart het CBR uw rijbewijs ongeldig. Dit kan ook als u vrijgesproken bent in de strafzaak.

Het is dan ook van groot belang om zo vroeg mogelijk juridisch advies in te winnen — niet alleen voor de strafrechtelijke kant, maar ook om een CBR-procedure voor te zijn of te begeleiden.

Aandachtspunten bij een drugstest: uw rechten

Veel mensen weten niet dat zij bij een drugstest een aantal rechten hebben die cruciaal kunnen zijn voor uw verdediging:

Recht op contra-expertise — u heeft het recht om een deel van het bloedmonster te laten onderzoeken door een onafhankelijk laboratorium. Dit kan fouten in de eerste analyse aan het licht brengen.
Recht op inzage — u mag het complete dossier inzien, inclusief de laboratoriumrapporten en de kalibratielog van de apparatuur.
Zwijgrecht — u bent niet verplicht verklaringen af te leggen over uw middelengebruik aan de politie.
Recht op een advocaat — u heeft recht op rechtsbijstand, ook tijdens het verhoor.

Tip: Vraag altijd om een contra-expertise van het bloedmonster. Dit verzoek moet u tijdig indienen — het bloedmonster wordt na een bepaalde periode vernietigd. Een advocaat kan dit verzoek namens u regelen.

Wanneer is er kans op teruggave van uw rijbewijs?

De kans op teruggave van uw rijbewijs hangt af van verschillende factoren. Een advocaat beoordeelt uw zaak op de volgende punten:

Hoogte van de bloedwaarde — zat u net boven de grenswaarde, dan zijn er meer argumenten voor teruggave dan bij een forse overschrijding
Eerste overtreding of recidive — bij een eerste overtreding zijn de kansen gunstiger; recidive verzwaart de positie aanzienlijk
Beroepsmatig rijden — als uw rijbewijs noodzakelijk is voor uw werk (vrachtwagenchauffeur, taxichauffeur, koerier), weegt de rechtbank dit mee
Zwaarwegende persoonlijke omstandigheden — mantelzorg, medische behandelingen, reisafstand
Fouten in de procedure — onregelmatigheden bij de afname of analyse van het bloedmonster

Op basis van deze factoren stelt een advocaat een verzoekschrift op dat uw situatie zo sterk mogelijk neerzet tegenover het OM of de rechtbank. Zie ook onze pagina over rijbewijs inbeslagname voor een volledig overzicht van de procedure.

Wat doet SpoedRechtshulp voor u?

Onze advocaten zijn gespecialiseerd in rijbewijszaken en handelen snel. Dit is wat wij voor u doen:

Intake binnen 24 uur — wij beoordelen uw situatie direct en adviseren u over de kansen
Contra-expertise regelen — wij dienen tijdig het verzoek in voor een onafhankelijk bloedonderzoek
Verzoekschrift bij het OM — wij stellen het verzoekschrift op en richten dit namens u aan het OM
Klaagschrift bij de rechtbank — wijst het OM af, dan vorderen wij teruggave via de rechtbank
Begeleiding CBR-procedure — wij bewaken uw positie ook in de bestuursrechtelijke procedure
Strafrechtelijke verdediging — wij begeleiden u ook in de strafzaak zelf

Veelgestelde vragen

Mag de politie mijn rijbewijs innemen als ik positief test op drugs?

Ja. Op grond van artikel 164 WVW mag de politie uw rijbewijs direct innemen als er een redelijk vermoeden bestaat dat u onder invloed van drugs hebt gereden. Dit kan al bij een positieve speekseltest ter plaatse.

Welke drugs worden getest bij een verkeerscontrole?

De politie test op cannabis (THC), cocaïne, MDMA/XTC, amfetamine, methafetamine en opiaten. De speekseltest is een eerste indicatie; het bloedonderzoek levert het definitieve bewijs en bepaalt of u boven de wettelijke grenswaarden zat.

Hoe lang na gebruik kan ik worden betrapt op drugsgebruik?

Dit verschilt per stof. Cannabis is in bloed aantoonbaar tot circa 4–6 uur na gebruik, bij regelmatige gebruikers soms langer. Cocaïne verdwijnt sneller (2–4 uur), amfetamines kunnen tot 24 uur aantoonbaar zijn. Niet ieder positief resultaat is automatisch een overtreding; de concentratie moet boven de wettelijke grenswaarden liggen.

Kan ik mijn rijbewijs terugkrijgen na inbeslagname wegens drugs?

Ja. Via een verzoekschrift bij het OM of een klaagschrift bij de rechtbank kunt u teruggave vorderen. De kansen hangen af van de gemeten concentratie, eventuele recidive en uw persoonlijke omstandigheden. Een advocaat beoordeelt de zaak en voert de procedure.

Wat is een contra-expertise en waarom is dat belangrijk?

Bij een contra-expertise laat u een deel van uw bloedmonster door een onafhankelijk laboratorium analyseren. Dit kan meetfouten of procedurefouten bij de eerste analyse aan het licht brengen. U moet dit verzoek tijdig indienen, want het bloedmonster wordt na verloop van tijd vernietigd.